برنز آرسنیکال (Arsenical Bronze)

Info: ترکیب شیمیایی: مس (Cu) به عنوان فلز پایه و آرسنیک (As) به عنوان عنصر آلیاژی اصلی که معمولاً بیش از ۱ درصد وزنی آن را تشکیل می‌دهد . برخی نمونه‌های باستانی تا بیش از ۳ درصد وزنی آرسنیک داشته‌اند . رنگ: قرمز-طلایی تا نقره‌ای (بسته به درصد آرسنیک)، که در درصدهای بالا درخششی نقره‌ای به قطعه می‌بخشد . ویژگی‌های کلیدی: استحکام بیشتر نسبت به مس خالص (با افزودن ۰.۵ تا ۲ درصد وزنی آرسنیک، سختی و استحکام تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد) ، قابلیت سخت‌کاری با ضربه (Work Hardening) بهتر، سیالیت بالاتر در حالت مذاب برای ریخته‌گری دقیق‌تر، و حذف اکسیژن از فلز مذاب به عنوان یک ماده اکسیژن‌زدا (Deoxidizer) . کاربردهای تاریخی: این آلیاژ در تمدن‌های باستانی فلات ایران، بین‌النهرین (اکدیان، اور، آموری‌ها) ، چین (در منطقه گانسو-چینگهای) ، شمال ایتالیا (فرهنگ‌های رمدلو و رینالدون) و آمریکای جنوبی (امپراتوری سیکان در پرو) برای ساخت شمشیرها، تبرهای جنگی، زیورآلات، سنجاق‌ها و مجسمه‌های کوچک استفاده می‌شده است. نکته تاریخی: استفاده از این آلیاژ در برخی مناطق (مانند آمریکای جنوبی) تا سال ۱۳۵۰ میلادی ادامه یافت و حتی گاهی با برنز قلعی‌دار هم‌زیست داشت . مضرات: فرآیند تولید آن با انتشار گازهای سمی آرسنیک (اکسید آرسنیک) همراه بوده است و قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آن می‌تواند باعث مسمومیت مزمن شود، به‌گونه‌ای که برخی پژوهشگران معتقدند نقص‌های فیزیکی خدایان فلزکار اساطیری (مانند هفائستوس و وولکان) در یونان و روم باستان، ناشی از اثرات مسمومیت با آرسنیک در میان فلزکاران آن دوران بوده است . کاربرد مدرن: امروزه این آلیاژ به دلیل کاهش شدید رسانایی الکتریکی مس در اثر حضور آرسنیک، کاربرد صنعتی قابل‌توجهی ندارد و تنها در مطالعات باستان‌شناسی و بازسازی‌های تاریخی از آن استفاده می‌شود . مراقبت: جواهرات امروزی از این آلیاژ ساخته نمی‌شوند. در صورت مشاهده قطعه‌ای عتیقه از این جنس، از تماس طولانی‌مدت با پوست و استنشاق گرد و غبار احتمالی آن خودداری شود و توسط کارشناسان مرمت بررسی گردد.